السيد أحمد الهاشمي ( مترجم وشارح : حسن عرفان )

253

جواهر البلاغة ( فارسى )

تمرين ما نوع المقدّم و ما فائدة التّقديم فى الأمثلة الآتيه : در اين مثالهاى آينده چه چيز مقدم شده و فائده تقديم چيست ؟ 1 - قال اللّه تعالى : لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ . « 1 » ويژهء خداست امور چه پيش از اين‌رويداد و چه پس از آن . در اين آيه شريفه ، « للّه » مسند است و براى افادهء اختصاص ، مقدم شده . 2 - و قال تعالى : مِمَّا خَطِيئاتِهِمْ أُغْرِقُوا فَأُدْخِلُوا ناراً . « 2 » به علت گناهان خويش ، غرق شدند و در آتش افتادند . « مِمَّا خَطِيئاتِهِمْ » جار و مجرور است و براى فهماندن اختصاص ، بر « اغرقوا » مقدم شده است . 3 - و قال أبو فراس : إلى اللّه أشكو أننّا بمنازل * تحكّم فى اسادهنّ كلاب « 3 » و أبو فراس گفته است : به خدا گلايه مىكنم از اين‌كه ما در خانه‌هايى هستيم كه سگها در آستانه‌هايش حكم مىرانند . در اين شعر « إلى اللّه » مفعول به واسطهء « أشكو » است و براى نشان دادن اختصاص ، مقدّم شده است . 4 - و قال ابن نباته يخاطب الحسن بن محمد المهلّبى : ولى همّة لا تطلب المال للغنى * و لكنّها منك المودّة تطلب و ابن نباته ، خطاب به حسن ، پسر محمد مهلّبى گفته است : من همتى دارم كه دارايى را براى بىنيازى نمىجويد لكن از تو مهر و دوستى مىطلبد . « لى » : جار و مجرور است و بر « همّة » مقدم شده . « منك » : جار و مجرور و متعلق به « تطلب » است . و « مودّة » مفعول بىواسطهء « تطلب » است . تقديم در اين موارد ، براى فهماندن اختصاص است . 5 - و قال أبو نواس :

--> ( 1 ) . روم / 4 . ( 2 ) . نوح / 25 . ( 3 ) . ديوان ابو فراس ، ص 25 .